Moja pracownia latami była miejscem pożyczonym. Stołem pożyczonym z kuchni, łóżkiem pożyczonym z sypialni, podłogą w salonie. Nigdy nie narzekałem na pracę w domu, wręcz przeciwnie – zawsze można podczas roboty zajrzeć co nowego w lodówce, a przy pracy nad mniej ambitnymi projektami zrobić pranie, umyć okna czy nawet wziąć długą kąpiel w środku dnia. Prawda jest jednak taka, że bardzo dużo pracuję i nieczęsto biorę na warsztat zobowiązania, które nie są dla mnie atrakcyjne – więc okna zawsze były jakby trochę brudne. Poza tym pracownia to pracownia – miejsce, gdzie nie ma znaczenia czy chlapnie się farbą na ścianę, gdzie podłoga z założenia powinna być różnokolorowa, a zlew w łazience nie pozostaje biały na długo. Przy czym zaznaczam od razu, że plamy farby na podłodze nie oznaczają brudu – lubię żyć i pracować w czystym i poukładanym środowisku.

Po przeprowadzce do Portugalii zdecydowałem się na wybudowanie pracowni osobnej od domu. Te dwa budynki dzieli co prawda tylko kilkadziesiąt metrów, więc zawsze mógłbym podskoczyć na chatę i umyć te nieszczęsne okna…

Mam więc swoje miejsce do chlapania, wybudowane przez fantastyczną ekipę z JULAR, portuggalskiej rodzinnej firmy zajmującej się konstrukcjami z drewna. Panowie przyjechali, pomierzyli i raz dwa – gotowe. Bitch, I was gagged!

Przez ostatnie trzy lata zaczynam tutaj dzień od kawy. Pracuję od rana do wieczora, co jakiś czas pozwalając odpocząć oczom przy kojących widokach wzgórz Alentejo ciągnących się po horyzont. A kiedy najdzie mnie mały głód, to otwieram szafkę z ukrytym zapasem czekolady.

Tutaj pędzle nie wysychają a sztalugi cały czas są w gotowości. Tutaj moje psy ucinają sobie popołudniowe drzemki, w tle pyka gramofon, a ja bawię się kolorami. Rzadko się zdarza, że nie zaglądam do pracowni codziennie – może dlatego, że lubię swoją pracę. Nawet kiedy mam gości, to aż mnie ręce swędzą żeby coś jednak zmalować.

Linoryt był pierwszą techniką graficzną jakiej nauczyłem się na studiach. Jest to też moja ulubiona technika jeżeli chodzi o druk.  Jako człowiek z natury narwany zauważyłem, że proces ‘dłubania’ w linoleum uczy mnie kontroli i opanowania. Niektórzy przyjemność znajdują w jodze czy przytulaniu brzóz przy pełni księżyca… ja wolę medytację z dłutem w ręku.

Po skończeniu Wydziału Grafiki na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych skupiłem się na malarstwie, które nie było moją mocną stroną.  Farby i płótno nigdy mi jednak nie wystarczały i gdzieś z tyłu głowy czułem, że chcę wrócić do grafiki warsztatowej. Może z sentymentu do lat studenckich, może z potrzeby odskoczni od sztalug, a może po prostu dlatego, że to sprawiało mi frajdę, a ja lubię się dobrze bawić.

Zaoszczędziłem więc trochę pieniędzy i kupiłem prasę graficzną – niedużą, taką, żeby na zdjęciach obok mnie dobrze się prezentowała i żebym wyglądał przy niej na wyższego niż jestem w rzeczywistości 😛
Żeby nie było – kompleks mam większy na punkcie wydatnego nosa niż wzrostu, ale bardziej chodliwe są fotki z prasą niż z klamkami od drzwi!

I tak na nowo zaczęła się moja przygoda z drukiem.

Cała otoczka, która towarzyszy procesowi tworzenia linorytu (od wykonania matrycy, po wybór papieru i druk) ma w sobie – jak wspomniałem na początku – dużo z medytacji. Tym z Was, którzy nie znają się na technicznych aspektach już spieszę z krótkim wyjaśnieniem:

1. Na linoleum nanosimy rysunek.
2. Dłutem wybieramy materiał, który nie pojawi się na odbitce – to, co zostawiamy, wszystkie wypukłości będą naszym rysunkiem. Proces ten charakteryzuje się licznymi skaleczeniami (dłuta powinny być bardzo ostre), hektolitrami kawy (u mnie czarna, bez cukru) i bólem karku.
3. Po przygotowaniu matrycy otwieramy wino i przez kilka dni odpoczywamy przekonani o swoim talencie.
4. Teraz czas na druk! Włączamy dobre radio (kiedyś była to dla mnie Trójka, ale jak wiemy zeszła ‘na psy’), wybieramy papier o dużej gramaturze, moczymy go (ja moczę w basenie od prysznica), suszymy (lekko wilgotny papier lepiej przyjmuje farbę drukarską) i delikatnie kładziemy na prasę, na której czeka już nasza matryca pokryta farbą.
5. Przez następne kilka godzin żmudnie staramy się wykonać dobrą technicznie odbitkę – zazwyczaj po kilku pierwszych próbach udaje się dobrać odpowiedni nacisk prasy na papier i ilość farby na matrycy. Kiedy jesteśmy zadowoleni z jakości to jedziemy z koksem i odbijamy całą partię naraz (jeżeli mamy czas i ochotę).
6. Każdą odbitkę rozpinamy na korkowej tablicy, suszymy przez min 24h. Ta-dah:P

W odbitkach graficznych techniki linorytniczej jest dużo szlachetności. Druk wypukły (to najstarsza znana technika druku, do niej zalicza się linoryt) zostawia na papierze głęboką fakturę, widoczne żłobienia i ślady dłuta. Jest to stosunkowo prosty proces, ale każde użycie dłuta jest widoczne w końcowej odbitce – to właśnie mnie w tej technice pociąga, odbiorca widzi całą historię pracy artysty, każdą niedoskonałość jak i każdą ostrą krawędź linii.